Direct zoeken in
arbohandboek

• Veelgestelde vragen

Actueel Arbo wonen

Leeftijdsbewust werken

Wat is leeftijdsbewust werken?
Leeftijdsbewust werken betekent ervoor zorgen dat mensen van elke willekeurige leeftijd waardevolle prestaties kunnen leveren. Leeftijdsbewust werken richt zich op alle leeftijdscategorieën.

Waarom leeftijdsbewust werken?
In de woonbranche is sprake van een relatieve vergrijzing. Dat wil zeggen dat in verhouding met andere branches er veel ouderen werkzaam zijn en de instroom van jongeren beperkt is. Met name ouderen hebben weinig behoefte om buiten de branche werk te zoeken. Bovendien is ander werk moeilijk te vinden. Daarnaast worden veel medewerkers in de branche - jong en oud - lichamelijk zwaar belast. Mede hierdoor kent de branche een relatief hoog ziekteverzuim. Oudere medewerkers die lichamelijk zwaar werk uitvoeren hebben aandacht nodig, omdat zij dubbelop risico lopen om uit te vallen. Door leeftijdsbewust keuzes te maken in het werk, kunnen we vaker voorkomen dat mensen ziek worden of van baan veranderen. Ook u kunt goede vakmensen zo behouden voor uw bedrijf.

Wat zijn de achterliggende gedachten?
Natuurlijk is de vergrijzing door de individuele ondernemer niet tegen te gaan, maar er zijn wel mogelijkheden om ziekte en ontslag te voorkomen. Steeds weer blijkt dat de houding van een werknemer tegenover zijn werk een belangrijke factor is in het verloop van personeel en bij ziekteverzuim. Met andere woorden: medewerkers met een positieve werkhouding behoudt u l

Verplicht de wet tot leeftijdsbewust werken?
Nee, niet direct. Indirect hebben de wetgeving en de CAO-wonen wel invloed. De CAO-wonen en de arbowet beschermen werknemers tegen nadelige gevolgen van arbeidsomstandigheden. De CAO omschrijft diverse maatregelen waarmee de arbeidsomstandigheden van werknemers in de branche kunnen verbeteren, met name ook voor ouderen. Ook de arbowet beschermt de werknemers, vooral tegen te zwaar lichamelijke arbeid en de invloed van giftige lijmen en lakken. Naleving van CAO en wet beschermt niet alleen medewerkers, maar motiveert hen ook. Het naleven van deze regelgeving geeft medewerkers het gevoel mee te tellen en in een ‘nette’ organisatie te werken. Dat motiveert en stelt er wat tegenover. Denkt u bij het naleven van de CAO bijvoorbeeld aan:

Tip:
Voer leeftijdsbewust werken in:

Tip
Wat kost - afgezien van het menselijk leed - de ziektewet? Hoe worden de premies verhoogd doordat iemand in de WIA terecht komt? Wat kost werving en selectie van nieuwe medewerkers als ongemotiveerde medewerkers weglopen? Als u investeert in leeftijdsbewust werken, bespaart u op termijn ongetwijfeld veel geld.

Wat kunt u doen om een start te maken met leeftijdsbewust werken?
Persoonsgebonden acties
Wat voor de ene geldt, geldt niet voor de andere. Leeftijd, opleiding, ambitie en karakter zijn nu eenmaal verschillend. Het houden van functioneringsgesprekken - de loopbaancheck - is een goed instrument dat u ter beschikking staat om de persoonlijke wensen van uw  medewerkers in kaart te brengen. Breng tijdens de gesprekken in beeld wat uw medewerkers verwachten van hun functie.Wat vinden zij belangrijk om hun baan aantrekkelijk te houden?Hebben zij problemen in de werkomstandigheden of de fysieke belasting? Biedt uw medewerkers ruimte voor loopbaanontwikkeling.

Scholing

In de praktijk blijkt dat medewerkers van 40 jaar en ouder minder gebruik maken van scholing dan jongere collega’s. Stimuleer ook deze groep.

Tip:
Hoe ga ik om met weerstand van collega’s die van mening zijn datouderen privileges krijgen?
Uitleg van het beleid en de motivatie ervan kunnen mensen op andere gedachten brengen. Wijs negatieve collega’s op de positieve inbreng van ouderen.

Werkgerelateerde acties

Uitdaging
Uitdaging in het werk kan op veel manieren vorm krijgen. Uitdaging kan te maken hebben
met het leren van nieuwe taken, omgaan met nieuwe materialen, specialisatie, variatie in werkzaamheden, zelfstandigheid, leiding geven, etc. Laat medewerkers zelf bedenken hoe zij uitdaging in hun werkzaamheden kunnen brengen en welke mogelijkheden zij zien binnen uw onderneming. Het is natuurlijk ook mogelijk dat medewerkers juist
minder nieuwe uitdaging willen.                                             

Belasting en belastbaarheid
Kijk eens kritisch naar de belasting van uw medewerkers. Hoe ervaren zij de fysieke belasting? Is die goed over de dag en over de mensen verdeeld? Zijn er voldoende hulpmiddelen om de belasting te beperken? Zijn de medewerkers voldoende getraind en kennen zij de juiste tiltechnieken? Worden ouderen naar verhouding ontzien? Is het mogelijk om functies te combineren? Is de werkdruk onder controle? Wordt er veel overgewerkt? Is dat nodig? Is dat tijdelijk of structureel? Kan dat worden opgevangen? Welke ‘prijs’ betaalt u daarvoor?

Controle
Een ander punt van aandacht is hoe de medewerkers de controle over de eigen werkzaamheden ervaren. Over het algemeen is het zo dat medewerkers, met name degenen die lichamelijk zwaar werk uitvoeren, behoefte hebben aan die controle. Inspraak bij de planning van de werkzaamheden, zelfstandigheid en verantwoordelijkheid bij de uitvoering van het werk geven uw medewerker verantwoordelijkheid. Dat draagt bij aan het gevoel van controle.

Organisatiegebonden acties

Werksfeer
Een van de factoren die maken dat uw medewerkers fluitend naar hun werk gaan, is een goede sfeer: belangstelling voor elkaars wel en wee, respect,waardering en open  communicatie. Naarmate men langer in dezelfde functie zit, blijkt de werksfeer belangrijker te worden. Het lijkt zo voor de hand te liggen, als de sfeer goed is. Als het er niet is: spreek mensen er op aan, roei roddel uit en geef zelf het goede voorbeeld.

Inspraak,werkoverleg en medezeggenschap
Verantwoordelijkheid, betrokkenheid en inspraak kunnen in een georganiseerde vorm worden
gegoten. Door middel van werkoverleg en medezeggenschap laat u zien dat u uw medewerkers serieus neemt. U geeft ze gelegenheid hun stem te laten horen en zich betrokken te voelen bij de bedrijfsvoering.

Tips

Leiding geven
Een leidinggevende bepaalt in grote mate de werkhouding van zijn medewerkers.Welke stijl van leiding geven wordt gehanteerd en sluit deze aan bij de stijl van werken van de medewerkers? Hoe wordt het werk begeleid? Geeft de direct leidinggevende prioriteiten aan? Besteedt hij aandacht aan de lichamelijke belasting?

Houding ten opzichte van oudere medewerkersTegenover de afname van lichamelijke kracht staan de ervaring en de positieve kijk van ouderen. Deze positieve eigenschappen kunnen worden benut in de organisatie. Worden die ook ingezet?