Vanaf de straat zie je het vaak pas als het al flink gegroeid is: groene kussentjes mos tussen de pannen, zwarte strepen over het dak, of een dak dat dof en grauw is geworden. Veel huiseigenaren schuiven het voor zich uit. Het dak lekt toch niet? Toch loont het om er op tijd naar te kijken. Hieronder lees je waar mos en aanslag vandaan komen, wat ze met je dak doen en hoe je een aanpak kiest die bij jouw dakpannen past.
Waar komen mos en aanslag op het dak vandaan?
Een dak ligt het hele jaar buiten. Wind en vogels brengen sporen van mos en algen mee, en die blijven hangen in de kleine oneffenheden van de pannen. Waar het dak lang vochtig blijft, groeien ze uit. Daarom zie je de meeste aanslag:
- op de noordkant van het dak, waar de zon weinig komt;
- onder of naast bomen, die schaduw geven en blad laten vallen;
- op ruwe pannen, zoals oudere betonpannen, waar sporen makkelijk houvast vinden.
Een huis in een groene wijk met veel bomen krijgt dus sneller een groen dak dan een huis in een open straat. Dat zegt niets over hoe goed je je huis onderhoudt. Het heeft vooral met de plek te maken.
Is mos op je dak echt een probleem?
Een beetje mos is niet meteen een ramp. Wordt het meer, dan krijg je wel met een paar nadelen te maken.
Het dak blijft langer nat. Mos werkt als een spons. Het houdt regenwater vast, waardoor de pannen eronder langer vochtig blijven. Vriest het in de winter, dan zet dat water uit. Op den duur kan dat de toplaag van de pannen beschadigen.
Je dakgoot loopt vol. Bij regen en wind spoelen stukjes mos van het dak. Die komen samen met blad in de dakgoot terecht. Raakt de goot of de afvoer verstopt, dan loopt het water over de rand en langs je gevel naar beneden.
Je huis ziet er ouder uit. Een dof, groen of zwart dak bepaalt voor een groot deel hoe je huis eruitziet. Ben je van plan je huis te verkopen, dan maakt dat verschil voor de eerste indruk.
Waarom je beter niet zelf het dak op gaat
Het is verleidelijk om op een zonnige zaterdag zelf met een ladder en een hogedrukreiniger aan de slag te gaan. Toch is dat om twee redenen geen goed idee.
De eerste reden is veiligheid. Een dak met mos en algen is glad, ook als het droog lijkt. Werken op hoogte zonder de juiste valbeveiliging is gewoon gevaarlijk.
De tweede reden is je dak zelf. Een harde waterstraal haalt het mos er wel af, maar kan ook de toplaag van de pannen aantasten. Een opgeruwde pan neemt daarna juist meer water op, waardoor het mos sneller terugkomt. Daarnaast kan er water onder de pannen door worden gespoten. En wie over de pannen loopt, loopt het risico dat er een breekt.
Welke methode past bij jouw dak?
Er is niet één manier om een dak schoon te maken. Welke aanpak het beste werkt, hangt af van het soort dakpannen. Een betonpan reageert anders dan een geglazuurde keramische pan.
De twee methoden die je het vaakst tegenkomt:
- Softwash. Het dak wordt met lage druk behandeld met een middel dat mos en algen afbreekt. De pannen worden niet hard bespoten. Een deel van de resten spoelt daarna met de regen weg, dus het resultaat wordt in de weken erna vaak nog beter.
- Heet water. Bij hardnekkige aanslag helpt warm water om vuil los te krijgen zonder hoge druk. Dit vraagt wel om iemand die weet wat de pannen aankunnen.
Een goede dakreiniger kijkt dus eerst naar je dak en kiest daarna de methode. KWS Cleaning werkt bijvoorbeeld volgens het principe “softwash waar het kan, heet water waar het moet”. Op hun pagina over dakreiniging lees je per soort dakpan hoe dat in de praktijk gaat. Let er ook op dat niet elk dak geschikt is: rieten daken en platte daken vragen meestal om een andere aanpak.
Vergeet de dakkapel en de randen niet
Een schoon dak met een groene dakkapel erin valt extra op. Dakkapellen, boeidelen en windveren vangen net zo goed aanslag, zeker aan de schaduwkant van je huis. Ze zijn lang niet altijd van hout. Vaak gaat het om keralit, een kunststof die op hout lijkt. Dat materiaal vraagt om een andere reiniging dan echt hout. Met een schuurspons of een harde borstel maak je snel krassen in kunststof, en in krassen hecht vuil juist sneller.
Laat je het dak reinigen? Dan is het handig om meteen je dakkapel en boeidelen te laten reinigen. Dat scheelt een extra afspraak, en het hele bovenste deel van je huis ziet er daarna weer verzorgd uit.
Wanneer is het beste moment?
Je kunt een dak een groot deel van het jaar reinigen. Het werkt wel het beste in een droge periode zonder nachtvorst. Een reinigingsmiddel moet zijn werk kunnen doen, en dat lukt slecht als het dak nat is of als het vriest. Het voorjaar en de vroege herfst zijn daarom populaire momenten.
Plan je dakgoten het liefst meteen mee. Tijdens het reinigen komt er vuil los, en dat wil je niet in de goot laten liggen.
Zo check je je dak zelf
Je hoeft het dak niet op om te zien hoe het ervoor staat. Loop op een heldere dag een rondje om je huis, eventueel met een verrekijker, en let op deze punten:
- Zie je groene kussentjes mos tussen of op de pannen?
- Lopen er zwarte strepen of vlekken over het dak?
- Is de kleur van je dak ongelijk, bijvoorbeeld donkerder aan de noordkant?
- Zit er mos of blad in de dakgoot, of loopt de goot over bij regen?
- Zie je groene aanslag op de dakkapel, de boeidelen of de kozijnen?
Herken je twee of meer van deze punten, dan is het een goed moment om een vakman te laten kijken. Vraag in elk geval welke methode hij gebruikt, met hoeveel druk er gewerkt wordt en of die methode geschikt is voor jouw soort dakpannen. Een goede vakman legt je dat zonder moeite uit.